YÖNERGE

SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI

MUHASEBE YÖNERGESİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar,
 

          Amaç

          Madde 1 - Bu Yönergenin amacı, Sigortalar Kurumu Başkanlığı muhasebe birimlerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesidir.

          Kapsam

Madde 2 - Bu Yönerge Sigortalar Kurumu Başkanlığı muhasebe birimlerinin iş ve işlemlerini kapsar.

         Dayanak

          Madde 3 - Bu Yönerge, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49 uncu maddesi, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile 4958 Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 24 üncü maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

        Tanımlar

Madde 4 - Bu Yönergede geçen;

SSK Başkanlığı : Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı S.S.K. Başkanlığını,

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği: 03/05/2005 tarih ve  2005/8844 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğini,

Yönerge : Bu Yönergeyi,

Muhasebe birimi: SSK Başkanlığına ait, gelir ve alacakların tahsili, gider ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanmasına ilişkin muhasebe hizmetlerinin yapıldığı birimini,

Muhasebe yetkilisi: Usulüne göre atanmış, muhasebe biriminin yönetiminden ve yetkili mercilere hesap vermekten sorumlu yöneticisini,

Bütçe: Belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgeyi,

Öz kaynak: SSK Başkanlığının varlıkları ile yabancı kaynakları arasındaki farkı,

Gelir: İlk defa hesaplara alınacak varlıklar ile yeniden değerleme farkları dışında, öz kaynakta artışa neden olan her türlü işlemini,

Gider: İlk defa hesaplara alınacak varlıklar ile yeniden değerleme farkları dışında, öz kaynakta azalışa neden olan her türlü işlemini,

Bütçe geliri: SSK Başkanlığının bütçesinde ve diğer mevzuatla gelir olarak tanımlanan her türlü işlemini,

Bütçe gideri: SSK Başkanlığının bütçesinde ve diğer mevzuatla gider olarak tanımlanan her türlü işlemini,

Tahakkuk esası: Bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesini,

Nakit esası: Gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil edildiğinde, giderlerin ise nakden veya mahsuben ödendiğinde muhasebeleştirilmesini,

Ön ödeme : İlgili mevzuatında öngörülen hallerde avans veya kredi şeklinde yapılan ödemeyi,

Malî yıl: Takvim yılını,

Faaliyet dönemi: Maliye Bakanlığınca aksi kararlaştırılmadıkça mali yılı,

Hesap dönemi: Maliye Bakanlığınca aksi kararlaştırılmadıkça mali yılı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

 

Yevmiye Sistemi, Defter Kayıtları, Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri ile Genel Yönetim Muhasebe Standartları, Kuralları ve Uygulanması

 

Kullanılacak defterler ve kayıt düzeni

Madde 5-Bu Yönergenin uygulanmasında aşağıdaki defterler kullanılır:

a) Yevmiye defteri,

b) Büyük defter,

c) Kasa defteri,

d) Yardımcı hesap defterleri,

a) Yevmiye defteri

Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarihi ve müteselsil numara sırasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgelerine dayanılarak kaydedilir.

b) Büyük defter

Büyük defter, yevmiye defterinde kayda geçirilmiş olan işlemleri usulüne göre hesaplara dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir. İşlemler yevmiye tarih ve numara sırasına göre yevmiye defterine kaydedildikten sonra, aynı yevmiye tarih ve numarası ile her bir hesap için açılan büyük defterin ilgili sayfalarına tasnifli olarak kaydedilir.

c) Kasa defteri

Kasa işlemlerine ait büyük defter, diğer büyük defterlerde yer alan bilgilere ilaveten, günlük kasa sayımına ilişkin bilgileri ve muhasebe yetkilisi ve veznedar tarafından durumun tespitine ilişkin açıklamaları ihtiva edecek şekilde düzenlenir.

d) Yardımcı hesap defterleri

Yardımcı hesap defterleri, hesap planını oluşturan hesaplara ait bilgilerin ayrıntı bazında kaydına mahsus olarak tutulan defterlerdir.

Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları

         Madde 6-Muhasebe işlemleri, yevmiye tarihi ve müteselsil sıra numarasına göre ve maddeler halinde önce yevmiye defterine kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine sistemli bir şekilde dağıtılır.

Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1” den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarında bu yevmiye tarih ve numaraları esas alınır.

Gerçekleşen işlemler muhasebeleştirme belgeleriyle ilgili hesaplara kaydedilir. Belge olmadan kayıt yapılmaz. Bir hesabın borcuna kaydedilen tutar mutlaka başka bir hesap ya da hesapların alacağına kaydedilir. Yevmiye defterinde her zaman borç-alacak eşitliği bulunur.

Muhasebeleştirme belgesi olarak, şekli Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ekinde belirlenmiş olan ödeme emri belgesi ve muhasebe işlem fişi kullanılır. Bütçeden nakden veya mahsuben yapılan harcamalara ilişkin işlemler “Ödeme Emri Belgesi” , diğer işlemler ise “Muhasebe İşlem Fişi” ile muhasebeleştirilir.

Mali yılın başında, bir önceki hesap dönemi kapanış bilanço ve dipnotları esas alınarak açılış bilançosu düzenlenir. Açılış bilançosuna dayanılarak, açılış yevmiyesinin kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarlar, düzenlenecek “1” yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedilir. Açılış kaydına ilişkin muhasebe işlem fişine, açılış bilançosunun bir nüshası eklenir. Açılış kaydına esas tutarlar, ilgili hesap için açılacak büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine aktarıldıktan sonra yılı işlemlerinin kaydına başlanır.

 

Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri ile Genel Yönetim Muhasebe Standartları, Kuralları ve Uygulanması

Madde 7-SSK Başkanlığının muhasebesi, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ikinci bölümünde belirlenen ve muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan temel muhasebe kavramları ile faaliyet sonuçları, bütçe uygulama sonuçları, nazım hesaplara ilişkin ilkeler ve varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar ilkelerinden oluşan bilanço ilkeleri  ile üçüncü bölümünde belirlenen muhasebe standartları, kurallar ve uygulamalara ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür.

 

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Hesap Planı

(HESAP PLANI BÖLÜMÜNDE YER ALMAKTADIR)

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Mali Raporlama

 

          Mali raporlama

          Madde 68 - SSK Başkanlığına ait mali tablolar Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin mali raporlama bölümünde belirlenen ilkelere, standartlara ve yapılan açıklamalar doğrultusunda belirlenen şekle uygun olarak hazırlanır ve belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulur.

          Mizanlar

          Madde 69 - SSK Başkanlığı detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanlar Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirlenen şekle uygun olarak düzenlenir.

          Mizan cetveli, yevmiye defteri ile yardımcı defterlerden yararlanılarak ayrıntılı olarak ve ana hesap bazında her ayın sonu itibarıyla düzenlenir. Cetvelde; her hesabın borç ve alacak sütunlarındaki tutarların, yevmiye ve yardımcı defterlerindeki borç ve alacak toplamlarına ve borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eşit olması gerekir.

          Dönem sonu işlemleri yapılmadan önce geçici mizan düzenlenir ve bunu takiben dönem sonu işlemleri yapılır. Dönem sonu işlemleri tamamlandıktan sonra kesin mizan düzenlenir. Kesin mizanda faaliyet ve bütçe hesapları bakiye vermez.

          Düzenlenecek temel mali tablolar

          Madde 70 - SSK Başkanlığınca içeriği ve şekli Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirlenmiş olan aşağıdaki mali tablolar hazırlanır ve belirlenen sürelerde ilgili yerlere gönderilmekle birlikte kamuoyunun bilgisine sunulur.

          a) Bilanço,

          b) Faaliyet Sonuçları Tablosu,

          c) Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu,

          d) Nakit Akım Tablosu,

          e) Mali Varlık ve Yükümlülükler Değişim Tablosu,

          f) Şarta Bağlı Varlık ve Yükümlülükler Tablosu,

          g) Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu,

          h) Giderlerin Kurumsal Sınıflandırılması Tablosu,

          i) Giderlerin Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu,

          j) Giderlerin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu,

          k) Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu,

          l) Bütçe Giderlerinin Kurumsal Sınıflandırılması Tablosu,

          m) Bütçe Giderlerinin Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu,

          n) Bütçe Giderlerinin Finansal Sınıflandırılması Tablosu,

          o) Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu,

          p) Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu,

          SSK Başkanlığınca üretilen mizanlar, yukarıda sayılan mali tablolarla birlikte belirlenen sürelerde Maliye Bakanlığına gönderilir.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Diğer Hükümler 

   Yönergede hüküm bulunmayan haller

          Madde 71 - Hesapların niteliği ve işleyişleri hariç olmak üzere hesaba ilişkin işlemler,  değerlerin alınıp verilmesi ve kaydedilmesinde kullanılacak alındı, defter ve belge örnekleri,  yönetim dönemi işlemleri, değerlerin yıl sonu sayımları, muhasebe yetkilileri, veznedarlar ve muhasebe birimleri arasındaki devir işlemleri gibi hususlarda bu Yönergede hüküm bulunmayan hallerde Genel Bütçe Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

            Yürürlükten kaldırılan mevzuat

           Madde 72 - 22.12.1986 tarih ve SGK/0165/10754 sayılı onay ile 01.01.1987 tarihinden itibaren Yürürlükte bulunan S.S.K. Muhasebe Yönetmenliği yürürlükten kaldırılmıştır.

            Yürürlük

          Madde 73 – T.C. Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak hazırlanan bu Yönerge, Yönetim Kurulumuzun…….tarih,… sayılı kararı ve Bakanlık onayı ile  01/01/2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

          Yürütme

          Madde 74 - Bu Yönerge hükümlerini Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanı yürütür.